Kedilerin mobilyaları, halıları ya da kapı kenarlarını çizmesi bir inatçılık ya da öç alma davranışı değildir; tamamen doğal, içgüdüsel bir ihtiyaçtır. Kedi tırmalar çünkü tırnaklarının ölü katmanını atmak, kas ve eklemlerini germek, bölgesini işaretlemek ve biriken enerjiyi boşaltmak zorundadır. Bu yüzden kedi iskra sorunu dediğimiz durumu çözmenin yolu davranışı bastırmak değil, onu doğru yüzeye yönlendirmektir. Uygun tırmalama alanı, doğru konumlandırma ve düzenli tırnak bakımıyla çoğu ev birkaç hafta içinde belirgin fark görür.
Davranışın arkasındaki nedeni anlamadan verilen çözümler genellikle işe yaramaz. Kedinin çizme davranışı, birbirinden farklı dört temel ihtiyaçtan doğar.
Kedi tırnağı katmanlı büyür. Tırmalama sırasında en dıştaki eskimiş kabuk soyulur ve altındaki keskin, sağlıklı tırnak açığa çıkar. Bu nedenle tırmalama tahtasının çevresinde ince tırnak kabukları bulmanız normaldir; hatta doğru yerde tırmaladığının işaretidir.
Kedinin ön pençe tabanlarında koku salgılayan bezler vardır. Tırmalarken hem görünür izler bırakır hem de kendi kokusunu yüzeye siler. Bu yüzden çizilen yerler sıklıkla evin giriş kapısı, salonun ortası ya da kedinin uyuduğu alanın yanı gibi “stratejik” noktalardır. Evde yeni bir hayvan, yeni bir insan ya da yeni mobilya varsa işaretleme ihtiyacı artar.
Uzun bir uykudan kalkan kedi ön bacaklarını, omuzlarını ve sırtını germek ister. Dikey bir yüzeye uzanıp gövdesini çekmek bunun en doğal yoludur. Koltuk arkalıkları tam da bu yüksekliği sunduğu için ilk hedef olur.
Yeterince oynamayan, avlanma taklidi yapmayan kedide tırmalama sıklaşır. Aynı şekilde taşınma, ev kalabalığı, tuvalet kabının değişmesi gibi durumlarda da artar. Kedi davranışlarını anlamaya ayrılmış bölümde de değindiğimiz gibi, ani artan tırmalama çoğu zaman bir rahatsızlık sinyalidir.
Kediyi doğru alternatife yönlendirmek için önce nerede ve neyi tırmaladığını gözlemleyin. Tercih ettiği doku ve açı size hangi tırmalama ürününü alacağınızı söyler.
| Kedinin tırmaladığı yer | Anlamı | Uygun alternatif |
|---|---|---|
| Koltuk arkalığı, kapı kenarı | Dikey germe ihtiyacı | En az 60–70 cm, sağlam tabanlı dikey tırmalama direği |
| Halı, kilim, paspas | Yatay tırmalama tercihi | Yere serilen oluklu karton ya da sisal levha |
| Hasır sepet, dokuma yüzeyler | Sisal/hasır doku sevgisi | Sisal halatla sarılmış direk |
| Yatak kenarı, uyku alanı çevresi | Uyandıktan sonra germe | Yatağın yanına konan küçük tırmalama pedi |