Kısa cevap: Evcil hayvan doğru beslenme, hayvanın türüne, yaşına, kilosuna ve aktivite düzeyine uygun bir ana besin kaynağını düzenli porsiyonlarla vermek anlamına gelir. Yeni başlayan bir bakıcı için altın kural şudur: tek bir kaliteli mamayı temel al, porsiyonu tahminle değil ölçerek ver, suyu her zaman taze tut ve mama değişikliklerini birkaç gün içinde kademeli yap. Geri kalan her şey — ödüller, ek besinler, özel diyetler — bu temelin üzerine eklenir.
Bir hayvanın tüy kalitesi, enerjisi, sindirim düzeni ve hatta davranışları büyük ölçüde tabağındakine bağlıdır. Aşırı kilo eklem sorunlarını hızlandırır, yetersiz beslenme bağışıklığı zayıflatır. Beslenmeyi doğru kurduğunuzda, veteriner kontrollerinde karşınıza çıkan sorunların önemli bir kısmı kendiliğinden azalır. Bu yüzden beslenme, barınma ve sağlık takibiyle birlikte bakımın üç ana ayağından biridir.
Kediler zorunlu etçildir. Hayvansal proteine ve taurin gibi yalnızca hayvansal kaynaklarda bulunan aminoasitlere ihtiyaç duyarlar. Bitkisel ağırlıklı bir diyet kediye uygun değildir. Kediler doğal olarak az su içtiği için yaş mama, günlük sıvı alımını desteklemek adına faydalıdır. Kuru mamayla besliyorsanız su kaplarını birden fazla noktaya koyun; birçok kedi akan suyu tercih eder.
Köpekler daha esnek bir sindirim sistemine sahiptir; protein ağırlıklı ama karbonhidrat ve yağı da değerlendirebilen bir yapıları vardır. Irk büyüklüğü burada önemlidir: büyük ırk yavrular için hazırlanmış mamalar, kemik gelişimini kontrollü tutmak amacıyla farklı kalsiyum-fosfor dengesine sahiptir. Aktif bir köpekle gün boyu evde duran bir köpeğin kalori ihtiyacı da aynı değildir.
Yalnızca ayçekirdeği veya tek tip tohum karışımıyla beslenen kuşlarda yağlanma ve vitamin eksikliği sık görülür. Peletli mamalar, taze sebze parçaları ve türe uygun tohum karışımı bir arada düşünülmelidir. Tavşan ve kobay gibi hayvanlarda ise kaba yem — yani sınırsız kuru ot — diyetin merkezindedir; mama tamamlayıcıdır, ana öğün değil.
Pahalı olan her mama sizin hayvanınıza uygun demek değildir. Ölçüt, paketin fiyatı değil, hayvanın birkaç hafta içinde verdiği yanıttır.
Mama paketlerindeki tablolar bir başlangıç noktasıdır, kesin reçete değil. Önerilen miktarla başlayın, iki-üç hafta boyunca kiloyu takip edin ve gerekirse yüzde on civarında artırıp azaltın. Kaseye "göz kararı" doldurmak, fark edilmeden kilo alınmasının en yaygın nedenidir; bir ölçü kabı kullanın.
| Dönem | Günlük öğün sayısı | Not |
|---|---|---|
| Yavru (2–4 ay) | 3–4 | Küçük porsiyonlar, sık aralık |
| Yavru (4–12 ay) | 2–3 | Kademeli olarak azaltılır |
| Yetişkin | 2 | Sabah ve akşam, sabit saatlerde |
| Yaşlı | 2 | Kalori düşürülür, protein kalitesi korunur |
Ödüller günlük kalorinin küçük bir bölümünü aşmamalıdır. Eğitim çalışmalarında bol ödül kullanacaksanız, o günün ana öğününden bir miktar düşmek mantıklıdır.
Ani değişiklikler ishal ve kusmaya yol açabilir. Yaklaşık bir haftaya yayılan bir geçiş çoğu hayvan için yeterlidir:
Bu süreçte dışkı yumuşarsa bir önceki orana dönüp birkaç gün daha bekleyin.
Sofra artıkları genellikle tuzlu ve yağlıdır; alışkanlık hâline geldiğinde hem kilo hem de dilencilik davranışı problemi doğurur.
İkisi de tek başına yeterli olabilir. Kuru mama pratik ve ekonomiktir; yaş mama sıvı alımını destekler ve daha iştah açıcıdır. Birçok bakıcı ikisini birlikte kullanır — bu durumda toplam kaloriyi hesaba katmayı unutmayın.