Yavru bir köpek ya da kedi eve geldiğinde ilk üç ay, hayvanın ömür boyu taşıyacağı alışkanlıkların temelini atar. Bu dönemde yavru köpek kedi bakımı üç ana başlıkta toplanır: yaşına uygun ve düzenli beslenme, bol ve kesintisiz uyku, bir de korkutmadan yapılan sosyalleşme. Yeni sahiplenilen bir yavruya ilk günlerde sessiz bir köşe, sabit saatlerde verilen mama, temiz su ve günde birkaç kez kısa oyun molası sağlamak; hem sindirim sisteminin oturmasına hem de hayvanın güven duygusu kazanmasına yeter. Aşağıda bu üç ihtiyacı ve pratikte nasıl uygulanacağını sırayla ele alıyorum.
Yavrular annelerinden ve kardeşlerinden ayrıldıktan sonra birkaç gün boyunca stres yaşar. Bu yüzden ilk hafta misafir çağırmak, hayvanı kucaktan kucağa dolaştırmak ya da uzun banyo denemeleri yapmak yerine ortamı sadeleştirmek gerekir. Evin görece sakin bir bölümünde yatak, su kabı, mama kabı ve kedi için tuvalet kabını konumlandırın; köpek yavrusu için de tuvalet pedini kapı yakınına yerleştirin.
İlk günlerde iştahsızlık, hafif titreme veya gece sesli ağlama sık görülür. Yavru kendi köşesini tanıdıkça bunlar azalır. Ancak ısrarlı ishal, kusma, burun akıntısı, hiç su içmeme veya sürekli uyuşukluk beklenecek belirtiler değildir; bu durumda veteriner kontrolü ertelenmemelidir. Yavruların vücut rezervi küçüktür, sıvı kaybına yetişkinlere göre daha çabuk girerler.
Yavru mide hacmi küçük, enerji ihtiyacı ise yetişkine göre yüksektir. Bu yüzden günlük porsiyon tek seferde değil, bölünerek verilir:
| Yaş | Günlük öğün sayısı | Not |
|---|---|---|
| 2–3 ay | 4 öğün | Kuru mama ılık suyla yumuşatılabilir |
| 3–6 ay | 3 öğün | Kuru mamaya kademeli geçiş |
| 6–12 ay | 2 öğün | Irk ve tür fark eder, veterinere danışın |
Mama seçiminde "yavru / puppy / kitten" ibaresi bulunan ürünler tercih edilir; yetişkin maması yavrunun protein ve mineral ihtiyacını karşılamaz. Mama markası değiştirilecekse yeni mama eskisine karıştırılarak 5–7 gün içinde geçiş yapılır, aksi halde ishal olasıdır. Süt konusunda yaygın bir yanlış var: inek sütü çoğu yavruda laktoz nedeniyle ishale yol açar. Anne sütü yerine mama gerekiyorsa tür için üretilmiş süt tozu kullanılır.
Sofradan verilen yemekler, çikolata, soğan, sarımsak, üzüm, kemik ve tavuk kemiği yavrular için risklidir. Su kabı gün içinde en az bir kez yıkanmalı ve daima dolu kalmalıdır. Beslenmenin genel ilkeleri sitedeki beslenme rehberinde daha ayrıntılı anlatılıyor; burada vurgulanması gereken nokta düzenin kendisi: aynı saatler, aynı yer, aynı kap.
Yavru bir köpek ya da kedi günde çoğu zaman 16–20 saat arasında uyur ve bu normaldir. Büyüme hormonu ağırlıklı olarak uykuda salgılandığı için uykunun bölünmemesi önemlidir. Oyun sırasında canlı görünen yavru, on dakika sonra olduğu yerde uyuyabilir; bu ani geçiş hastalık belirtisi değildir.
Yavruların yeni şeyleri korkmadan kabul etme kapasitesi ilk aylarda en yüksektir. Bu dönemde tanıştırılan sesler, zeminler, insanlar ve nesneler ileride sorun oluşturmaz. Sosyalleşme "her şeyi bir an önce göstermek" değil, her deneyimi olumlu bitirmek demektir.
Köpek yavrularında temel komut çalışmaları da bu dönemde başlar; oturmak ve isme dönmek gibi kısa alıştırmalar günde 3–5 dakikayı geçmemeli. Kedi yavrularında ise sosyalleşmenin karşılığı çoğunlukla tırmalama tahtasına yönlendirme, oyuncakla avlanma oyunu ve tuvalet kabı alışkanlığıdır. Kedi davranışlarını okumayı öğrenmek, "neden ısırdı" sorusunun cevabını çoğu zaman baştan verir: aşırı uyarılmış bir yavru oyunu durdurma sinyali verir.
Yavrular her şeyi ağzına alır. Kablolar toplanmalı, ilaç ve deterjanlar kapalı dolapta durmalı, saksı bitkilerinin zehirli olup olmadığı kontrol edilmelidir. İnce iplik, oltalı oyuncak ve poşet parçaları kedilerde bağırsak tıkanıklığına yol açabilir. Pencere ve balkonl