Kısa cevap: Köpek çoğalması, sadece iki köpeği bir araya getirmekten ibaret değildir. Sağlıklı bir süreç için annenin en az iki yaşını doldurmuş, aşıları ve parazit koruması güncel, kalıtsal hastalık taraması yapılmış olması gerekir. Gebelik ortalama dokuz hafta sürer; bu süre boyunca beslenme, dinlenme ve veteriner takibi düzenli olmalıdır. Doğum öncesinde sessiz bir yuva alanı hazırlanmalı, doğum sonrası hem anne hem yavrular için en az sekiz haftalık bir bakım planı yapılmalıdır. Eğer yavrulara kalıcı ev bulma sorumluluğunu üstlenemeyecekseniz, kısırlaştırma çok daha doğru bir seçenektir.
Yeni başlayan sahiplerin en sık yaptığı hata, kararı duygusal bir istekle vermektir. Oysa bu süreç zaman, para ve sorumluluk gerektirir. Kendinize şunları sorun:
Bu sorulardan birine bile net cevap veremiyorsanız, döl verme ve kısırlaştırma konusundaki sorumlulukları tekrar gözden geçirmek yerinde olur. Barınaklarda ev bekleyen köpek sayısı düşünüldüğünde, plansız bir çoğalma iyi niyetle başlayıp zor bir tabloya dönüşebilir.
Dişi köpekler ilk kızgınlığını genellikle 6-12 ay arasında yaşar, ancak bedenleri bu dönemde henüz olgunlaşmamıştır. Genel kabul, en erken ikinci veya üçüncü kızgınlık döneminin beklenmesidir. Erkek köpekte de fiziksel gelişimin tamamlanmış olması önemlidir.
Çiftleşme öncesinde yapılması gerekenler:
Dişi köpekler yılda ortalama iki kez kızgınlığa girer. Döngü kabaca dört evreye ayrılır; sahipleri en çok ilgilendiren kısım, kanamanın başlamasından sonraki günlerdir. Çiftleşmeye uygun dönem genellikle kanamanın açılıp pembeleşmeye başladığı, dişinin kuyruğunu yana çektiği günlerdir. Kesin zamanlama için veteriner hekimin yapacağı vajinal sitoloji veya progesteron ölçümü en güvenilir yöntemdir; tahminle hareket etmek çoğu başarısız denemenin sebebidir.
Gebelik ortalama 58-68 gün sürer. Bu dönemde dikkat edilecekler:
| Dönem | Yapılması gerekenler |
|---|---|
| 1-3. hafta | Normal beslenmeye devam; sarsıcı egzersizden kaçınma, stresten uzak tutma. |
| 4. hafta | Veteriner kontrolü; ultrasonla gebelik doğrulanabilir. İştahsızlık görülebilir. |
| 5-6. hafta | Yavru maması gibi enerjisi ve kalsiyumu dengeli bir besine kademeli geçiş; porsiyonları küçültüp sıklaştırın. |
| 7-9. hafta | Karın belirginleşir. Kısa ve sakin yürüyüşler sürer. Doğum yuvası hazırlanır. |
Kendi başınıza kalsiyum veya vitamin takviyesi vermeyin; dengesiz takviye doğum sırasında ciddi sorunlara yol açabilir. Beslenme değişikliklerini mutlaka veteriner hekiminizle planlayın.
Doğumdan yaklaşık iki hafta önce, evin sessiz bir köşesine yuva kutusu yerleştirin. Annenin rahatça uzanabileceği genişlikte, yavruların dışarı çıkmasını engelleyecek ama annenin kolayca girip çıkabileceği yükseklikte kenarları olmalı. İçine yıkanabilir, kaymayan örtüler serin.
Hazır bulundurulacaklar: temiz havlular, dezenfektan, steril makas ve iplik (göbek kordonu gerekirse), dijital termometre, tartı, not defteri ve veteriner hekiminizin acil telefon numarası. Ortam sıcaklığı yenidoğanlar için önemlidir; ilk hafta yuva çevresi yaklaşık 28-30 derece olmalı, sonraki haftalarda kademeli düşürülmelidir.
Doğumdan 12-24 saat önce vücut ısısı belirgin şekilde düşer, anne huzursuzlanır ve yuvayı eşelemeye başlar. Yavrular genellikle 30-60 dakika arayla gelir; her yavrunun ardından eşi (plasenta) atılır. Anne kesesi açar, yalar ve emzirir.
Şu durumlarda vakit kaybetmeden veterinere ulaşın:
Bunlar da ilginizi çeker